czy passaporte produktu musi być już dostępny, jeśli moje aluminium jest wciąż półfabrykatem

Co konkretnie musisz zrobić

Co się od ciebie oczekuje

Pytanie, czy półfabrykat już podlega paszportowi produktu, sprowadza się do jednej rzeczy: czy istnieje akt delegowany, który konkretnie nakłada obowiązek na tę grupę produktów? Samo rozporządzenie ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) jest rozporządzeniem ramowym. Artykuł 1 określa zakres stosowania, ale rozporządzenie nie precyzuje dla każdej grupy produktów, kiedy paszport staje się obowiązkowy — to następuje dla każdej grupy produktów w akcie delegowanym. Dla półfabrykatów aluminium ten akt nie istnieje jeszcze. To, co można już powiedzieć, znajduje się w definicjach i w obowiązkach, które będą obowiązywać po opublikowaniu aktu.

Co liczy się jako "produkt" w rozporządzeniu ESPR

Artykuł 2 rozporządzenia ESPR podaje definicje określające, co uważa się za produkt i co za część produktu. Profil aluminiowy, płyta lub zwój, który jest dalej przetwarzany lub opracowywany w produkcie końcowym, może w zależności od definicji w późniejszym akcie delegowanym być traktowany zarówno jako produkt samodzielny, jak i jako część. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników dostarczającego półfabrykaty do przedsiębiorstw przetwarzających oznacza to, że własna pozycja w łańcuchu — dostawca surowca czy producent produktu gotowego — częściowo określa, jaki obowiązek będzie obowiązywać i kiedy. Więcej na temat tego rozgraniczenia znajduje się w które produkty sektora aluminium podlegają ESPR.

Co akt delegowany reguluje dla każdej grupy produktów

Ponieważ rozporządzenie ESPR jest ramą, akt delegowany określa dla każdej grupy produktów rzeczywistą treść: jakie dane, jakie progi i od której daty. Dla aluminium ten akt nie został jeszcze opublikowany. Oznacza to, że obecnie nie istnieje stały obowiązek dla półfabrykatów, ale również że nie ma gwarancji, że półfabrykaty będą wyłączone, gdy akt się pojawi. Jak ten proces funkcjonuje i dlaczego treść obowiązku staje się jasna dopiero wtedy, wyjaśniono w czym jest delegowany akt i dlaczego określa on, co musi pan/pani zrobić.

Obowiązki podmiotów w łańcuchu dostaw

Artykuł 38 rozporządzenia ESPR opisuje wymogi dla podmiotów w łańcuchu dostaw: każdy, kto wprowadza produkt lub część dalej do łańcucha, ma rolę w przekazywaniu informacji, gdy tylko jest to obowiązkowe. Dla przedsiębiorstwa produkcyjnego oznacza to praktycznie, że własna pozycja — dostawca surowca, przetwórca lub producent końcowy — określa, jakie dane będą musiały być dostarczone i do kogo. Przedsiębiorstwo dostarczające półfabrykaty do producenta profili lub odlewni zwykle będzie musiało w praktyce przekazywać dane stronie, która ostatecznie kompiluje paszport, nawet jeśli sam paszport staje się obowiązkowy dopiero na poziomie produktu końcowego.

Unikalny kod identyfikacyjny jako przyszły punkt zaczepienia

Artykuł 12 reguluje unikatowy kod identyfikacyjny, który zostaje przypisany produktowi, gdy paszport staje się obowiązkowy. Kod ten jest kluczem do powiązania danych w łańcuchu — od surowca do produktu końcowego. Dla półfabrykatów oznacza to, że gdy obowiązek zacznie obowiązywać, pojawia się pytanie, czy półfabrykat sam otrzyma własny kod, czy kod pojawi się dopiero w produkcie końcowym, w którym półfabrykat został przetworzony. Przycisk ten nie został jeszcze zamieniony w konkretną regułę dla aluminium.

Gdzie w praktyce się nie udaje

Dostawca profili aluminiowych zakłada, że paszport dotyczy tylko strony, która wprowadza produkt końcowy na rynek, dlatego nie zwraca uwagi na dokumentowanie danych dotyczących pochodzenia i składu. Jeśli delegowane przepisy będą wymagać, aby te dane pochodziły z półfabrykatów, brakować będzie podstawy do szybkiego dostosowania się.

Odlewnia zakłada, że "półfabrykat" automatycznie nie podlega obowiązkowi, bez sprawdzenia, jak ostateczna definicja będzie brzmiała w delegowanym akcie. Definicje ESPR w artykule 2 pozostawiają miejsce dla interpretacji, która będzie uzupełniana dla każdej grupy produktów.

Producent opakowań myli status półfabrykatów ze statusem produktu końcowego i myśli, że ponieważ jego materiał jest jeszcze przetwarzany przez trzecią stronę, nie może powstać żaden obowiązek. Artykuł 38 pokazuje, że także podmioty, które nie sprzedają produktu końcowego, mogą odgrywać rolę w przekazywaniu informacji.

Przedsiębiorstwo stawia pytanie "czy to mnie dotyczy" zbyt późno, mianowicie dopiero po opublikowaniu delegowanego aktu, i wtedy nie ma już czasu na retrospektywną rekonstrukcję danych dotyczących pochodzenia i składu.

Importer cewek aluminiowych kieruje się tym, co robią konkurenci, zamiast tekstu rozporządzenia i planu pracy ESPR, i w ten sposób pozostaje w tyle za faktycznym harmonogramem zamiast odpowiednio się na niego przygotować.

Co można dokumentować

• Przegląd własnej pozycji w łańcuchu: czy przedsiębiorstwo dostarcza półfabrykat przetwórcy, czy samo wprowadza produkt końcowy na rynek? To rozróżnienie jest decydujące dla pytania o to, kto otrzyma obowiązek, patrz także czy cyfrowy paszport produktu obowiązuje już dla waszego aluminium.
• Dane dotyczące pochodzenia i składu półfabrykatów, również jeśli obowiązek jeszcze nie istnieje: stop, pochodzenie aluminium, oraz czy chodzi o materiał pierwotny czy wtórny. To rozróżnienie może mieć konsekwencje dla obowiązku, jak opisano w czy ma znaczenie, czy aluminium jest pierwotne czy wtórne.
• Dane kontaktowe i porozumienia z odbiorcami dotyczące tego, kto przekazuje jakie dane w łańcuchu, w przededniu tego, co artykuł 38 będzie wymagać od podmiotów w łańcuchu dostaw.
• Dossier ze stanem harmonogramu ESPR, aby jasne było, od kiedy delegowany akt dotyczący aluminium staje się konkretny, patrz kiedy paszport produktu staje się obowiązkowy dla aluminium.
• Przegląd danych, które prawdopodobnie znajdą się w paszporcie, aby administracja wewnętrzna mogła się do tego przygotować, patrz jakie dane znajdują się w paszporcie aluminium.