Wanneer wordt het productpaspoort verplicht voor aluminium?

Nog geen vaste datum, richting 2027 als eerste ijkpunt

Er is nog geen vastgestelde datum waarop het digitaal productpaspoort voor aluminium halffabricaten verplicht wordt. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is de kaderwet die het paspoort mogelijk maakt, maar de verplichting zelf ontstaat pas per productgroep, via een aparte gedelegeerde handeling die de Europese Commissie nog moet vaststellen. Voor aluminium is die handeling er nog niet. Wat wel bekend is: de Commissie werkt met een werkprogramma waarin productgroepen worden geprioriteerd en gepland, en aluminium staat daarin genoemd voor de periode 2025-2030, met 2027 als het jaar waarin de gedelegeerde handeling wordt verwacht. Tussen publicatie van die handeling en het moment waarop de verplichting daadwerkelijk ingaat, zit meestal nog een overgangsperiode. Zodra de handeling er is, staat de exacte datum op deze pagina.

Voor wie dit geldt, en voor wie nog niet

Dit onderwerp raakt fabrikanten en importeurs van aluminium halffabricaten: profielen, gietstukken, verpakkingsaluminium en vergelijkbare producten die na verwerking van primair of gerecycled aluminium op de markt komen. De verplichting ontstaat niet automatisch voor alle aluminium producten tegelijk — de ESPR werkt per productgroep, en elke productgroep krijgt zijn eigen gedelegeerde handeling met eigen eisen en eigen ingangsdatum. Producten die nu al onder een bestaande regeling vallen (zoals batterijen, die een eigen verordening met eigen tijdlijn hebben) volgen dus een ander traject dan aluminium. Voor aluminium is er op dit moment geen gepubliceerde handeling, dus ook geen concrete verplichting — alleen de aankondiging dat die eraan komt.

Wat er al vaststaat en wat nog moet gebeuren

Vast staat dat de ESPR de Commissie de bevoegdheid geeft om per productgroep gedelegeerde handelingen vast te stellen, en dat die handelingen de inhoud bepalen: welke informatie het paspoort moet bevatten, wie verantwoordelijk is voor het aanleveren ervan, en vanaf welk moment de verplichting ingaat. Dat volgt uit artikel 4 en artikel 8 van de ESPR. Vast staat ook dat de Commissie een werkprogramma opstelt waarin de volgorde en planning van productgroepen wordt vastgelegd, zoals bedoeld in artikel 18. Aluminium is in dat werkprogramma opgenomen, met 2027 als verwacht jaar voor de gedelegeerde handeling. Niet vast staat: de exacte datum waarop de verplichting voor aluminium ingaat, de precieze inhoud van de eisen, en of er nog wijzigingen komen in de planning. Tot de handeling is gepubliceerd, geldt er voor aluminium geen wettelijke verplichting tot een digitaal productpaspoort — wel kan er al vraag ontstaan vanuit de keten, omdat afnemers verderop in de toeleveringsketen soms al willen weten hoe een bedrijf zich voorbereidt.

Hoe dit in de praktijk aan te pakken

Wie nu al met dit onderwerp bezig is, doet er verstandig aan eerst te achterhalen of het eigen product exact binnen de categorie aluminium halffabricaten valt die in het werkprogramma wordt genoemd, en niet onder een andere regeling. Daarna is het zinvol te inventariseren welke gegevens over herkomst, samenstelling en verwerking al beschikbaar zijn binnen de eigen organisatie of bij toeleveranciers — dat is doorgaans het meeste werk, en dat werk hoeft niet te wachten op de gedelegeerde handeling. Zodra de handeling gepubliceerd is, wordt duidelijk welke gegevens precies verplicht worden en binnen welke termijn, en kan die inventarisatie direct worden vertaald naar een concreet paspoort. Wie nu al klanten of ketenpartners heeft die om een paspoort vragen, kan dat vooruitlopend al inrichten, zonder dat daarmee op de wettelijke verplichting wordt vooruitgelopen.

Waar dit op is gebaseerd: artikel 18, 4 en 8 ESPR

De bevoegdheid om per productgroep eisen aan een digitaal productpaspoort vast te stellen, staat in artikel 4 en artikel 8 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781). Die artikelen bepalen dat de Commissie dit doet via gedelegeerde handelingen, en dat die handelingen ook de reikwijdte, de inhoud en het tijdpad per productgroep vastleggen. De volgorde waarin productgroepen aan de beurt komen, en de planning daarachter, volgt uit artikel 18, dat de Commissie verplicht een werkprogramma op te stellen en periodiek te actualiseren. Aluminium staat in dat werkprogramma voor de periode 2025-2030, met 2027 als verwacht moment voor de gedelegeerde handeling. Voor de volledige en actuele tekst is de officiële publicatie op EUR-Lex de bron die leidend is.

Wat te doen

Bewaar deze pagina of kom later terug: zodra de gedelegeerde handeling voor aluminium is gepubliceerd, wordt de datum hier vermeld. Tot die tijd is het vooral zinvol om binnen de eigen organisatie alvast in kaart te brengen welke gegevens over het aluminium product beschikbaar zijn, zodat het paspoort snel kan worden samengesteld zodra de eisen definitief zijn.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening. Dat betekent dat de verordening zelf geen verplichting bevat om vanaf een vaste datum een productpaspoort te voeren voor aluminium. De verordening beschrijft het systeem, de bevoegdheden en de procedure; de daadwerkelijke verplichting per productgroep komt er via een apart besluit. Voor wie zich afvraagt wat dat precies inhoudt, is er een uitleg over wat een gedelegeerde handeling is en waarom die bepaalt wat er moet gebeuren.

De Europese Commissie stelt een werkplan op

Artikel 18 van de ESPR verplicht de Europese Commissie om een werkplan te maken waarin staat welke productgroepen wanneer aan de beurt komen. Voor een bedrijf betekent dit vooral dat er een moment komt waarop aluminium producten — of een deel daarvan — met naam op dat werkplan verschijnen. Dat is het eerste serieuze signaal dat er een gedelegeerde handeling in voorbereiding is. Het werkplan zelf is geen verplichting, maar wel de aankondiging van wat er aankomt.

De Commissie stelt per productgroep een gedelegeerde handeling vast

Artikel 4 en artikel 8 van de ESPR regelen dat de Commissie voor iedere productgroep afzonderlijk een gedelegeerde handeling vaststelt. Die handeling bepaalt onder meer welke producten precies vallen onder de verplichting, welke gegevens in het paspoort moeten staan, en vanaf welke datum de verplichting ingaat. Voor aluminium halffabricaten is deze handeling er nog niet. Zolang die er niet is, ligt er geen concrete verplichting en ook geen concrete datum. Dat is een andere situatie dan bij producten waarvoor de handeling al wél gepubliceerd is — dat verschil is relevant voor wie plant.

Een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers volgt de aankondigingen, niet de speculatie

Praktisch betekent dit voor een middelgroot bedrijf dat er nu geen actie vereist is op basis van een vaste datum, simpelweg omdat die datum nog niet bestaat. Wat wel praktisch is: in de gaten houden wanneer de gedelegeerde handeling voor aluminium wordt gepubliceerd, en niet varen op een schatting die intern is gaan rondzingen als een feit. Rond alupas.eu wordt 2029 genoemd als verwachting, gebaseerd op het ESPR-werkplan 2025-2030 waarin een gedelegeerde handeling voor 2027 wordt genoemd — maar dit is een verwachting, geen vastgestelde datum. Zodra de handeling gepubliceerd is, verschijnt de definitieve datum hier.

Waar het misgaat in de praktijk

Een verwachte datum wordt behandeld als een keiharde deadline. Interne planningen, offertes aan klanten of investeringsbeslissingen worden gebaseerd op "2027" of "2029", terwijl dat een inschatting is en geen wettelijke datum. Als de gedelegeerde handeling later komt of anders wordt ingevuld, klopt de hele planning niet meer.

Men wacht tot de handeling gepubliceerd is voordat er iets wordt georganiseerd. De gegevens die straks in een paspoort moeten staan — herkomst, samenstelling, recyclingpercentage — worden vaak nu al her en der vastgelegd, maar niet centraal. Wachten tot de verplichting er is, betekent dat het verzamelen van historische gegevens dan alsnog moet gebeuren, met alle gaten die daar tegen die tijd in zitten.

Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen het werkplan en de gedelegeerde handeling. Het opduiken van aluminium op het werkplan wordt aangezien voor een verplichting, terwijl het werkplan alleen een planning is. Dat leidt tot te vroeg ingezette of juist te laat ingezette actie, afhankelijk van hoe het bericht wordt geïnterpreteerd.

De vraag "geldt dit voor ons soort aluminium" wordt niet gesteld voordat de datum bekend is. Bedrijven wachten met het beantwoorden van de vraag of het productpaspoort voor hun aluminium geldt tot er een datum is, terwijl die vraag los staat van de timing en nu al te beantwoorden is op basis van wat er over productgroepen bekend is.

Halffabricaten worden buiten beschouwing gelaten omdat "het eindproduct toch pas telt". Voor wie profielen, gietstukken of verpakkingsaluminium levert dat later in een eindproduct verwerkt wordt, is niet vanzelfsprekend dat de verplichting pas bij het eindproduct ligt. Die vraag — of een paspoort al nodig is als het aluminium nog een halffabricaat is — wordt te laat gesteld, terwijl het antwoord van invloed is op wie in de keten de gegevens moet aanleveren.

Wat u kunt vastleggen

Een interne notitie met de bronvermelding van de verwachte datum. Niet "2029" zonder toelichting, maar met de vermelding dat dit een inschatting is op basis van het ESPR-werkplan 2025-2030 en dat de gedelegeerde handeling voor aluminium nog niet is gepubliceerd.
Een vast controlemoment (bijvoorbeeld ieder kwartaal) waarop wordt nagegaan of er nieuws is over de gedelegeerde handeling voor de eigen productgroep, in plaats van dit aan het toeval over te laten.
Een overzicht van welke producten uit het eigen assortiment vermoedelijk onder de verplichting gaan vallen, gebaseerd op de indeling die al bekend is uit de verordening. Zie ook de toelichting over welke producten van de aluminiumsector onder de ESPR vallen.
Een lijst van gegevens die nu al beschikbaar zijn over herkomst, samenstelling en verwerking, zodat die niet achteraf herleid moeten worden. Een aanzet hiervoor staat in het overzicht van welke gegevens er in het paspoort van aluminium komen.
Een aantekening over wie in de keten verantwoordelijk is voor het aanleveren van gegevens — fabrikant, importeur of verwerker — zodat die afspraak niet pas gemaakt wordt op het moment dat de deadline al loopt.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.