Hoe pak ik het productpaspoort voor aluminium stap voor stap aan?

Vijf stappen: van productgegevens naar QR-code op het aluminium

Het digitale productpaspoort voor aluminium komt in de praktijk neer op een vaste volgorde: gegevens verzamelen, gegevens laten samenstellen tot een paspoort, het paspoort koppelen aan een gegevensdrager, en die drager op of bij het product aanbrengen. Artikel 9 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft het paspoort zelf als een verzameling productgegevens die via een gegevensdrager toegankelijk wordt gemaakt, en artikel 10 legt vast aan welke eisen dat paspoort moet voldoen — wie welke gegevens aanlevert, hoe lang die beschikbaar moeten blijven, en wie erbij mag. Voor een fabrikant of importeur van aluminium halffabricaten betekent dit dat het traject in de kern altijd dezelfde stappen doorloopt, ongeacht of het om profielen, gietstukken of verpakkingsaluminium gaat. De precieze inhoud van het paspoort — welke gegevens verplicht zijn voor aluminium specifiek — volgt nog uit een gedelegeerde handeling, maar de manier van aanpakken staat al wel vast in de hoofdverordening.

Voor welke aluminiumproducten dit geldt, en voor welke nog niet

Dit stappenplan is geschreven voor halffabricaten van aluminium: profielen, gietstukken en verpakkingsmateriaal, aangeleverd door een fabrikant of importeur die deze producten op de Europese markt brengt. Het gaat om de aanpak op basis van de ESPR als kaderverordening; het geldt niet voor productgroepen waarvoor al een eigen, specifiekere paspoortregeling bestaat, zoals batterijen, die onder een andere verordening vallen met eigen eisen en een eigen tijdlijn. Het geldt ook niet als bevestiging dat een paspoort voor een specifiek aluminiumproduct al verplicht is — die verplichting ontstaat pas met de gedelegeerde handeling die de eisen voor deze productgroep concreet invult. Tot die tijd is dit stappenplan vooral een voorbereiding: de gegevens die straks nodig zijn, kunnen al worden geordend, zonder dat er al een wettelijke plicht bestaat om het paspoort te publiceren.

Wanneer dit verplicht wordt, staat nog niet vast

Er is nog geen vastgestelde datum waarop het productpaspoort voor aluminium verplicht wordt. Volgens het ESPR-werkplan 2025-2030 wordt de gedelegeerde handeling voor deze productgroep verwacht in 2027; pas na publicatie van die handeling wordt duidelijk vanaf welk moment fabrikanten en importeurs daadwerkelijk aan de eisen moeten voldoen. Tot die publicatie geldt de hoofdverordening wel, maar zonder de productspecifieke invulling is er voor aluminium nog geen concrete verplichting om een paspoort te voeren. Zodra de gedelegeerde handeling gepubliceerd is, wordt hier de datum vermeld zoals die daadwerkelijk is vastgesteld — een schatting vooraf zou niets toevoegen aan wat er nu al bekend is.

Zo ziet het traject er in de praktijk uit

De eerste stap is een inventarisatie van de gegevens die een product-paspoort straks nodig heeft: samenstelling van de legering, herkomst van het materiaal, aandeel gerecycled aluminium, en gegevens over verwerking en behandeling. Dit kan al worden vastgelegd voordat er een wettelijke verplichting is, simpelweg omdat deze gegevens vaak al ergens in de organisatie bestaan maar nog niet gebundeld zijn. De tweede stap is nagaan welk deel van het assortiment straks onder de gedelegeerde handeling gaat vallen — niet elk product hoeft noodzakelijk dezelfde eisen te krijgen. De derde stap is het kiezen van een manier om de gegevens om te zetten in een paspoort dat aan de eisen van artikel 10 voldoet: een format dat door de juiste partijen te raadplegen is, en dat gedurende de vereiste periode toegankelijk blijft. De vierde stap is het aanbrengen van de gegevensdrager — in de praktijk een QR-code — op of bij het product, zodat de koppeling tussen fysiek product en digitaal paspoort gelegd is. De vijfde en doorlopende stap is het actueel houden van de gegevens: een paspoort dat bij aanmaak klopte maar nooit wordt bijgewerkt, verliest zijn waarde als betrouwbare bron. Alupas.eu ondersteunt dit traject door het paspoort samen te stellen uit de gegevens die de fabrikant of importeur aanlevert, het gedurende tien jaar te hosten, en de QR-datadrager te leveren — de inhoudelijke eisen aan die gegevens volgen uit de wetgeving zelf, niet uit het platform.

De wettelijke basis: artikel 9 en artikel 10 van de ESPR

Deze aanpak volgt rechtstreeks uit de ESPR. Artikel 9 introduceert het digitale productpaspoort als instrument en koppelt het aan een gegevensdrager op het product. Artikel 10 werkt uit wie verantwoordelijk is voor het aanleveren van gegevens, hoe lang die toegankelijk moeten blijven en wie daar toegang toe krijgt. Beide artikelen vormen het kader waarbinnen latere, productspecifieke regels — zoals de nog te publiceren gedelegeerde handeling voor aluminium — hun concrete inhoud krijgen.

Wie nu al wil beginnen, kan zonder op de gedelegeerde handeling te wachten starten met het ordenen van materiaal- en herkomstgegevens; dat werk is straks sowieso nodig en hoeft niet te wachten op een definitieve datum.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Het digitaal productpaspoort komt er niet in één keer. Artikel 9 en artikel 10 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijven wat een productpaspoort moet bevatten en hoe het toegankelijk moet zijn, maar de precieze eisen per productgroep — dus ook voor aluminium halffabricaten — worden pas vastgelegd in een gedelegeerde handeling. Zolang die er niet is, kan een bedrijf wel al orde op zaken stellen. Onderstaande stappen zijn daarbij een praktische indeling, geen wettelijke volgorde.

Weten welke producten straks onder de regeling vallen

Voor een profielenfabrikant, gieterij of producent van verpakkingsaluminium is de eerste vraag welke productlijnen straks een paspoort nodig hebben. Niet elk halffabricaat wordt op dezelfde termijn of met dezelfde eisen aangewezen. Een bedrijf met tien tot honderd medewerkers heeft meestal een beperkt aantal hoofdproductgroepen — dat maakt deze inventarisatie behapbaar, mits iemand hem structureel oppakt in plaats van ad hoc. Een goed vertrekpunt is de vraag Geldt het digitaal productpaspoort voor mijn aluminium?

Weten welke gegevens straks nodig zijn

Artikel 10 noemt categorieën informatie die een paspoort kan bevatten, zoals herkomst, materiaalsamenstelling en gegevens over reparatie of recycling. Voor een middelgroot bedrijf betekent dit vooral: nagaan welke van die gegevens al ergens bestaan (in het ERP-systeem, bij de smelterij, bij de leverancier van de legering) en welke nog niet systematisch worden vastgelegd. Dat is geen juridische exercitie maar een data-inventarisatie, vaak het werk van kwaliteit of inkoop samen.

Weten wie de gegevens levert

Bij aluminium is de herkomst van het materiaal — primair of secundair, uit welke smelterij, welke legeringstoevoegingen — meestal niet volledig in eigen huis bekend. Een deel van de gegevens moet van de toeleverancier komen. Voor een bedrijf van deze omvang betekent dit dat er afspraken nodig zijn met leveranciers over welke gegevens zij aanleveren en in welke vorm. Wie dit nu al vastlegt, hoeft dat straks niet onder tijdsdruk te doen.

Weten wie het paspoort straks technisch verzorgt

Artikel 9 vereist dat het paspoort digitaal toegankelijk is via een gegevensdrager, zoals een QR-code. Voor een productiebedrijf is dit doorgaans geen taak om zelf te bouwen; het is werk voor een platform dat het paspoort samenstelt, hostt en de datadrager levert. Wat een bedrijf zelf wel moet weten, is welke gegevens het aanlevert en hoe lang die bewaard moeten blijven.

Waar het misgaat in de praktijk

Een paar situaties komen steeds terug bij bedrijven die dit onderwerp voor het eerst structureel oppakken.

Ten eerste: de aanname dat het nog te vroeg is om iets te doen omdat de datum nog niet vaststaat. Dat klopt voor de verplichting zelf, maar niet voor de voorbereiding. Data-inventarisatie en leveranciersafspraken kosten tijd, en die tijd is er nu wel.

Ten tweede: gegevens die wél bestaan, maar verspreid over verschillende afdelingen of systemen zonder dat iemand overzicht heeft. Bij een controle of bij het samenstellen van het eerste paspoort blijkt dan dat niemand precies weet waar welk gegeven vandaan komt.

Ten derde: leveranciers die niet weten dat er straks gegevens van hen gevraagd worden, en dus niet zijn voorbereid als het moment komt. Een gieterij die legeringen inkoopt bij meerdere smelterijen loopt hier sneller tegenaan dan een bedrijf met één vaste toeleverancier.

Ten vierde: het personeel dat pas hoort van het productpaspoort op het moment dat een klant of toezichthouder ernaar vraagt. Dat leidt tot onnodige onzekerheid op de werkvloer, terwijl uitleg vooraf dat kan voorkomen — zie ook hoe leg ik mijn collega's uit wat er verandert door het productpaspoort

Ten vijfde: bedrijven die denken dat één paspoortsjabloon volstaat voor alle productlijnen, terwijl profielen, gietstukken en verpakkingsaluminium andere gegevens en andere toeleveringsketens hebben. Wie meerdere producten tegelijk wil aanmelden, doet er goed aan vooraf te bekijken kan ik in één keer meerdere producten aanmelden voor een productpaspoort

Wat u kunt vastleggen

Een aantal zaken kan nu al op papier of digitaal worden vastgelegd, zodat het bedrijf niet bij nul begint zodra de gedelegeerde handeling er is:

Een overzicht van productlijnen en welke daarvan waarschijnlijk onder de regeling vallen, inclusief de onderbouwing waarom.
Een inventarisatie van bestaande gegevens per product: samenstelling, herkomst, legering, eventuele recyclinginformatie.
Afspraken met leveranciers over welke gegevens zij kunnen aanleveren en in welk formaat — dit kan als bijlage bij bestaande inkoopcontracten.
Een aanwijzing binnen het bedrijf van wie verantwoordelijk is voor het bijhouden van deze gegevens, ook als het platform het paspoort uiteindelijk samenstelt.
Een notitie over de verwachte kosten van deelname, als basis voor interne besluitvorming — een eerste indicatie hiervan staat bij Wat kost een productpaspoort voor aluminium?
Een testopzet, zodra die mogelijkheid er is, om te zien hoe de eigen gegevens zich verhouden tot een paspoortformaat — meer hierover staat bij kan ik nu al een productpaspoort testen voordat het verplicht wordt

Wie dit stap voor stap opbouwt, hoeft niet te wachten tot de datum vaststaat om al voorbereid te zijn. De achtergrond van waarom die datum nog niet vastligt — en wat een gedelegeerde handeling daarin precies doet — staat beschreven bij Wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen?

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.