kan ik nu al een productpaspoort testen voordat het verplicht wordt

Ja, testen kan los van de verplichting

Een productpaspoort aanmaken om te zien hoe het werkt, is niet iets waarvoor gewacht hoeft te worden op een verplichting. De verplichting uit de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) bepaalt vanaf wanneer een paspoort er móet zijn voor een bepaalde productgroep, maar niets houdt een fabrikant of importeur tegen om nu al te proberen hoe zo'n paspoort in de praktijk werkt: welke gegevens erin komen, hoe de QR-code eraan hangt, en hoe dat aanvoelt in de dagelijkse administratie. Alupas.eu biedt die mogelijkheid, juist omdat de gedelegeerde handeling voor aluminium er nog niet is en er dus ruimte is om te oefenen zonder dat er meteen een wettelijke klok tikt.

Voor wie dit wel en niet iets oplost

Dit is bedoeld voor bedrijven die willen weten wat er praktisch bij komt: welke gegevens beschikbaar moeten zijn, wie die aanlevert, en hoe een paspoort eruitziet als het klaar is. Het is niet een manier om nu al te voldoen aan een verplichting die er nog niet is — die bestaat voor aluminium immers nog niet, dus er is strikt genomen niets om aan te voldoen. Een testpaspoort is ook geen garantie dat het straks precies zo blijft: de gedelegeerde handeling die de exacte inhoud voor aluminium vastlegt, moet nog verschijnen, en die kan onderdelen anders invullen dan een testversie nu laat zien. Wie benieuwd is wat een dergelijke gedelegeerde handeling precies is en waarom die zoveel bepaalt, leest dat toegelicht op de pagina over wat een gedelegeerde handeling is en waarom die bepaalt wat er moet gebeuren.

Een test is dus vooral verkennend: het laat zien hoe het proces loopt, niet of het eindresultaat al aan een wettelijke norm voldoet. Voor wie wil weten of het digitaal productpaspoort straks überhaupt van toepassing is op een specifiek soort aluminiumproduct, is dat een aparte vraag die beantwoord wordt op de pagina over of het digitaal productpaspoort geldt voor specifiek aluminium.

Wat vaststaat en wat nog niet

Een harde ingangsdatum voor aluminium staat nog niet vast. Wat vaststaat is de manier waarop de Europese Commissie dit aanpakt: volgens artikel 18 van de ESPR wordt per productgroep geprioriteerd en gepland wanneer eisen gaan gelden, via een werkplan. Voor aluminium moet dat nog worden uitgewerkt in een gedelegeerde handeling. Tot die handeling gepubliceerd is, geldt er voor aluminium geen verplichting tot een digitaal productpaspoort — de algemene bepalingen over wat een digitaal productpaspoort inhoudt (artikel 9) en waar het aan moet voldoen (artikel 10) liggen als kader al vast, maar de toepassing daarvan op aluminium specifiek wacht nog op die uitwerking.

In de tussentijd is er dus ruimte om te verkennen zonder druk van een deadline. Wat er in die periode zoal te doen is, staat breder uitgewerkt op de pagina over wat er nu al gedaan kan worden terwijl de regels nog niet definitief zijn.

Hoe een testtraject er in de praktijk uitziet

Wie wil testen, begint meestal met één representatief product of één productlijn, niet met de hele catalogus. De gegevens die daarvoor nodig zijn — herkomst, samenstelling, verwerking — zijn vaak al aanwezig in de eigen administratie of bij een leverancier, en het testen bestaat dan vooral uit het samenbrengen en ordenen daarvan. Daarna volgt de vraag hoe het paspoort wordt gekoppeld aan het product, meestal via een QR-code op het product zelf of de verpakking.

Een logische volgende stap is te kijken hoe zo'n traject in grotere lijnen loopt, van eerste gegevens tot een werkend paspoort; dat is stap voor stap uitgewerkt op de pagina over hoe het productpaspoort voor aluminium stap voor stap aangepakt kan worden. Voor bedrijven met meerdere producten of productlijnen is het ook nuttig om vooraf te kijken of en hoe dat gecombineerd kan worden, wat beschreven staat op de pagina over het in één keer aanmelden van meerdere producten. En omdat een testpaspoort meteen ook een goede aanleiding is om intern uit te leggen wat er verandert, kan het handig zijn dat gesprek nu al te voeren — dat onderwerp komt terug op de pagina over hoe collega's meegenomen worden in wat het productpaspoort betekent.

Wat de kosten van een dergelijk traject betekenen, ook los van een verplichting, staat toegelicht op de pagina over wat een productpaspoort voor aluminium kost.

Waar dit op is gebaseerd: artikel 18 en artikel 9-10 van de ESPR

Dat de ESPR werkt met een gefaseerde aanpak per productgroep volgt uit artikel 18 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781), dat gaat over prioritering en planning van welke productgroepen wanneer aan de beurt zijn. De algemene inhoud en vorm van het digitaal productpaspoort staan in artikel 9 en artikel 10 van dezelfde verordening; deze artikelen leggen het kader vast waarbinnen elke gedelegeerde handeling per productgroep verder invult wat er precies moet worden opgenomen. Artikel 38 van de ESPR gaat over de verplichtingen van actoren in de toeleveringsketen zodra een paspoort wél verplicht is — en laat daarmee ook zien dat die verplichtingen nu, zonder gepubliceerde gedelegeerde handeling voor aluminium, nog niet van toepassing zijn.

Wat te doen

Voor wie wil beginnen: kies één product of productlijn, verzamel de gegevens die er al zijn, en vraag bij alupas.eu een testpaspoort aan om te zien hoe het proces en het resultaat eruitzien. Dat kost nu vooral tijd om te leren, niet om te voldoen aan een verplichting — die volgt later, zodra de gedelegeerde handeling voor aluminium er is.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Er is op dit moment geen verplichting om een productpaspoort te testen. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft in artikel 9 en artikel 10 wat een digitaal productpaspoort moet bevatten en aan welke technische vereisten het moet voldoen, maar welke productgroepen wanneer aan de beurt zijn, wordt per productgroep uitgewerkt volgens de prioritering in artikel 18. Voor aluminium halffabricaten is die uitwerking er nog niet. Wat hieronder staat, is dus geen verplichting maar een beschrijving van wat een bedrijf praktisch kan doen als het nu al wil oefenen.

Vooruitlopen is een keuze, geen plicht

Een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers dat nu al een testpaspoort wil aanmaken, doet dat op eigen initiatief. Er is geen artikel dat dit voorschrijft en er is ook geen deadline waar dit aan gekoppeld is. Praktisch betekent dit dat de keuze om te testen volledig afhangt van de eigen planning: heeft de organisatie tijd en capaciteit om hier nu al mee te oefenen, of ligt de prioriteit ergens anders. Wie meer wil weten over wat er precies wél al te doen is zonder op definitieve regels te wachten, vindt een overzicht op de pagina wat kan ik nu al doen terwijl de regels nog niet definitief zijn.

Gegevens die al beschikbaar zijn, blijven relevant

Artikel 38 van de ESPR beschrijft welke gegevens actoren in de toeleveringsketen moeten kunnen aanleveren zodra een productpaspoort verplicht wordt: informatie over samenstelling, herkomst, verwerking en dergelijke. Voor aluminium halffabricaten zijn veel van die gegevens er vaak al, bijvoorbeeld in certificaten van legeringen, in inkoopdocumentatie of in interne kwaliteitssystemen. Een bedrijf dat een testpaspoort aanmaakt, gebruikt in de praktijk gegevens die het toch al vastlegt. Dat maakt een test relatief laagdrempelig: het is niet nodig om nieuwe gegevens te verzamelen, wel om te bekijken hoe bestaande gegevens passen in de structuur die artikel 10 beschrijft.

De structuur van artikel 10 als leidraad

Artikel 10 noemt eisen aan de vorm en toegankelijkheid van het digitale productpaspoort, zoals het gebruik van een gestandaardiseerde datadrager en de manier waarop gegevens ontsloten worden. Voor een bedrijf dat wil testen, betekent dit dat een testpaspoort niet zomaar een los Excel-bestand is, maar idealiter al enigszins de vorm aanneemt die de wetgeving voor ogen heeft: een gestructureerd geheel met een QR-code of vergelijkbare datadrager die naar de gegevens verwijst. Zonder vastgestelde gedelegeerde handeling voor aluminium is de precieze invulling nog niet bekend, maar de hoofdstructuur uit artikel 10 geeft al een redelijk beeld van de richting.

Waar het misgaat in de praktijk

Een testpaspoort aanmaken lijkt eenvoudig, maar in de praktijk lopen bedrijven tegen een paar terugkerende knelpunten aan.

Testen met gegevens die niet compleet of niet actueel zijn. Een testpaspoort wordt soms samengesteld met gegevens uit een oud certificaat of een verouderde specificatie, waardoor de test weinig zegt over de eigen actuele situatie.

Verwarring tussen "testen" en "voldoen aan de wet". Sommige bedrijven denken dat een werkend testpaspoort betekent dat ze al compliant zijn zodra de regels ingaan. Dat is niet zo: de definitieve eisen volgen uit een gedelegeerde handeling die nog gepubliceerd moet worden, en die kan andere of aangevulde vereisten stellen dan waarmee nu getest wordt.

Testen voor één product, terwijl de praktijk uit tientallen varianten bestaat. Een gieterij of profielenfabrikant heeft vaak veel productvarianten. Wie test met slechts één artikelnummer, ontdekt vaak te laat dat het proces anders loopt zodra het om grote volumes en variatie gaat. Meer hierover staat op de pagina kan ik in één keer meerdere producten aanmelden voor een productpaspoort.

Geen interne afstemming over wie de test uitvoert. Een testpaspoort wordt nogal eens door één persoon op de kwaliteitsafdeling in elkaar gezet, zonder dat inkoop, productie of verkoop hiervan weten. Zodra het paspoort straks een vast onderdeel van het proces wordt, is die afstemming wel nodig. Zie ook de pagina over hoe leg ik mijn collega's uit wat er verandert door het productpaspoort.

Verkeerde verwachting over kosten. Een test wordt soms aangegaan met de gedachte dat dit een goedkope, vrijblijvende exercitie is, terwijl de opbouw van een paspoort — ook als test — tijd en soms externe ondersteuning vraagt. Een indicatie van waar de kosten in zitten staat op de pagina wat kost een productpaspoort voor aluminium.

Wat u kunt vastleggen

Wie nu al wil testen, kan een aantal zaken vastleggen zodat de oefening ook later nog waarde heeft:

Een overzicht van welke gegevens al beschikbaar zijn per productgroep of legering, inclusief waar deze gegevens vandaan komen (leverancier, eigen productie, certificaat).
Een korte notitie over welke gegevens uit artikel 38 nog ontbreken en bij wie deze eventueel opgevraagd zouden moeten worden.
De gekozen testopzet: welk product of welke productgroep is gebruikt, welke systemen of tools zijn ingezet, en welke aannames daarbij zijn gemaakt over de vorm van het paspoort.
Een lijst van bevindingen: wat werkte goed, waar liepen medewerkers tegen technische of organisatorische knelpunten aan.
Een planning voor herhaling: het is aan te raden om de test te herhalen zodra er meer duidelijkheid is over de gedelegeerde handeling voor aluminium, zodat vergeleken kan worden of de eerdere aanpak nog aansluit.

Voor bedrijven die deze eerste stappen liever met een vaste structuur doorlopen, geeft de pagina hoe pak ik het productpaspoort voor aluminium stap voor stap aan een overzicht van de volgorde die daarbij te volgen is. Ook is het nuttig om vooraf te bepalen of het eigen product straks überhaupt onder de regeling valt, wat beschreven staat op de pagina geldt het digitaal productpaspoort voor mijn aluminium.

Een testpaspoort is dus geen wettelijke verplichting, maar een manier om alvast te wennen aan de gegevens, de structuur en de interne afstemming die straks nodig zijn. Zodra de gedelegeerde handeling voor aluminium is gepubliceerd, wordt hier de definitieve datum en de precieze inhoud van de verplichting toegevoegd.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-09-05. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.