Czy cyfrowy paszport produktu dotyczy mojego aluminium?

Jeszcze bez bezpośredniego obowiązku, ale już na radarze

Cyfrowy paszport produktu nie obowiązuje obecnie aluminiowych półwyrobów. Nie opublikowano bowiem jeszcze specificznego aktu, który konkretnie nałożyłby obowiązek paszportu na profile, odlewy lub aluminium do opakowań. ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) jest rozporządzeniem ramowym: określa, czym jest cyfrowy paszport produktu i jak funkcjonuje (artykuł 9), ale rzeczywisty obowiązek powstaje dopiero dla poszczególnych grup produktów, gdy Komisja Europejska przyjmie w tym celu osobny akt delegowany. W przypadku aluminium jest to jeszcze na etapie planowania, ale jeszcze nie zostało ustalone. To nie oznacza, że temat nie jest istotny — prawdopodobnie aluminium kiedyś będzie na kolejce — ale oznacza, że dzisiaj nie istnieje obowiązek ustawowy.

Dla profili, odlewni i aluminium do opakowań: co będzie obowiązkowe, a co jeszcze nie

Artykuł 1 ESPR szeroko definiuje zakres zastosowania: dotyczy wyrobów fizycznych wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej lub oddawanych do użytku. Aluminiowe półwyroby — profile do budownictwa, odlewy do maszyn lub pojazdów, materiały opakowaniowe — wpadają w zakres tej szerokiej definicji. W artykule tym nie ma żadnego wyjątku, które wyłączałoby aluminium jako materiał.

Ale "znaleźć się w zakresie zastosowania" to nie to samo co "być teraz już obowiązkowym". Rozporządzenie działa na podstawie systemu, w którym konkretne wymogi — w tym obowiązek paszportu — są opracowywane dla poszczególnych grup produktów w akcie delegowanym (artykuł 9). Dopóki taki akt nie istnieje dla grupy produktów, dla tej grupy nie powstaje obowiązek, nawet jeśli produkt wpadł w zakres samego rozporządzenia.

Różnica leży więc nie tyle w materiale aluminium, co w pytaniu, czy istnieje już akt delegowany dla grupy produktów, w której aluminium jest przetwarzane lub sprzedawane. Dla niektórych grup produktów — na przykład baterii — ten krok został już podjęty. Dla aluminiowych półwyrobów jeszcze nie.

Data nie jest jeszcze ustalona

Nie ma ustalonej daty, od której aluminium będzie podlegać obowiązkowi paszportu. Plan pracy Komisji Europejskiej na lata 2025-2030 wymienia akt delegowany dotyczący metali, który ma być przyjęty w 2027 r. Dopiero po publikacji tego aktu będzie wiadomo, od kiedy aluminiowe półwyroby muszą mieć cyfrowy paszport — i co dokładnie musi się w nim znaleźć.

Alupas.eu uwzględnia w swojej planowaniu moment przypuszczalnie około 2029 r., biorąc pod uwagę zwyczajowy czas między przyjęciem aktu delegowanego a momentem, w którym przedsiębiorstwa muszą mu faktycznie zadość uczynić. To jest szacunek, a nie data ustalona. Dopóki akt delegowany faktycznie się nie pojawi, dla aluminium nie obowiązuje wymóg paszportu, a po opublikowaniu tego aktu ta strona zostanie zaktualizowana o konkretną datę.

Trzy rzeczy, które można zrobić już teraz

Kto pracuje w łańcuchu dostaw aluminium — jako producent, importer lub przetwórca — może się teraz już przygotować, nie czekając na obowiązek.

Przede wszystkim warto zmapować, w jakich produktach końcowych pojawia się własne aluminium. Profile budowlane, opakowania i części samochodowe mogą bowiem być przedmiotem różnych aktów delegowanych i w różnych momentach, chociaż zawsze chodzi o ten sam materiał.

Następnie pomocne jest śledzenie planu pracy Komisji i publikacji aktów delegowanych, konkretnie dla kategorii metali lub aluminium. Gdy pojawi się akt, znajdą się w nim również dane, które muszą być zawarte w paszporcie.

Na wszystkim warto już teraz zacząć porządkować dane, które prawdopodobnie pojawią się w przyszłym paszporcie: skład, pochodzenie surowca, procent recyklingu i proces produkcji. Kto te informacje ma już uporządkowane, nie będzie musiał zaczynać od zera, gdy obowiązek rzeczywiście wejdzie w życie.

Gdzie to się znajduje: artykuł 1 i artykuł 9 ESPR

Artykuł 1 ESPR określa przedmiot i zakres zastosowania rozporządzenia: wyroby fizyczne wprowadzane do obrotu na rynku UE lub wprowadzane do użytku. Artykuł 9 opisuje zawartość cyfrowego paszportu produktu i stanowi, że obowiązek ten jest wprowadzany dla każdej grupy produktów za pośrednictwem aktu delegowanego. Razem te dwa artykuły stanowią, że półprodukty aluminiowe wprawdzie mogą podlegać zakresowi rozporządzenia, ale rzeczywisty obowiązek paszportu powstaje dopiero wtedy, gdy dla tej konkretnej grupy produktów zostanie przyjęty i opublikowany akt delegowany.

Kto chce śledzić dalsze rozwój tej sytuacji, może zapoznać się z planem działania Komisji Europejskiej i opublikowanymi aktami delegowanymi w ramach ESPR na EUR-Lex. Gdy pojawi się akt dotyczący aluminium lub metali, ta strona zostanie zaktualizowana o konkretną datę i dokładne wymagania.

Na czym to jest oparte

Samo rozporządzenie znajduje się na EUR-Lex. Powołujemy się na każde stwierdzenie; nie musisz nam ufać.

Co konkretnie musisz zrobić

Co się od ciebie oczekuje

Rozporządzenie ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) jest rozporządzeniem ramowym. Oznacza to, że artykuł 1 szeroko określa zakres zastosowania — prawie wszystkie produkty fizyczne mogą w zasadzie do niego podlegać — ale samo rozporządzenie nie określa jeszcze, który produkt kiedy powinien być uwzględniony. To uzupełnienie następuje dla każdej grupy produktów w drodze aktu delegowanego. W przypadku półfabrykatów aluminiowych ten akt jeszcze nie istnieje. To, czego w obecnym momencie oczekuje się od przedsiębiorstwa, dzieli się zatem na dwie części: co prawo przewiduje w ogólnym sensie i co można praktycznie zrobić, dopóki brakuje zasad dotyczących konkretnych produktów.

Sprawdzenie, czy Twój produkt mieści się w zakresie zastosowania

Artykuł 1 rozporządzenia ESPR opisuje, które kategorie produktów mogą podlegać wymaganiom dotyczącym ekoprojektu, a tym samym cyfrowej karcie produktu. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników oznacza to przede wszystkim: sprawdzenie, czy własny produkt — profil, odlew, półfabrykat do opakowań — mieści się w opisie używanym przez rozporządzenie i późniejszy akt delegowany. To nie jest sama w sobie ćwiczenie prawne, lecz kwestia porównania własnego katalogu produktów z tekstem. Dobrym punktem wyjścia jest pytanie które produkty sektora aluminium podlegają ESPR, ponieważ tam dla każdej grupy produktów wyjaśniono, jak szerokie lub wąskie będą praktyczne granice.

Zrozumienie, że karta produktu staje się obowiązkowa dopiero poprzez akt delegowany

Artykuł 9 rozporządzenia ESPR opisuje, co zawiera cyfrowa karta produktu i jakie warunki musi spełniać, ale obowiązek faktycznego posiadania karty powstaje dopiero w momencie, gdy Komisja Europejska ustanowi akt delegowany dla własnej grupy produktów. Dla przedsiębiorstw oznacza to, że w tym momencie nie ma obowiązku prawnego posiadania już karty, ale istnieje rosnąca szansa, że taki obowiązek zostanie wprowadzony w ramach własnego sektora. Czym dokładnie jest akt delegowany i dlaczego to on określa, co się wymaga od producenta, wyjaśniono na stronie czym jest akt delegowany i dlaczego on określa to, co muszę zrobić.

Rozróżnienie między półfabrykatem a produktem końcowym

Wiele przedsiębiorstw aluminiowych nie dostarcza produktu końcowego konsumentowi, lecz profil, płytę lub odlew, który jest przetwarzany dalej w łańcuchu wartości. Pytanie, czy karta produktu powinna już towarzyszyć półfabrykatowi, czy dopiero produktowi końcowemu, w którym jest przetwarzany, jest istotne dla własnej pozycji w łańcuchu i dla tego, kto dostarcza jakie dane. To rozróżnienie omówiono na stronie dotyczącej tego, czy karta produktu musi już istnieć, gdy aluminium jest jeszcze półfabrykatem.

Sprawdzenie, czy wielkość przedsiębiorstwa zmienia obowiązek

Czasami u mniejszych przedsiębiorstw pojawia się założenie, że europejski obowiązek taki obowiązuje tylko dużych graczy przemysłowych. Czy i w jakim stopniu wielkość przedsiębiorstwa odgrywa rolę, różni się dla każdych przepisów i wyjątków, które mogą być zawarte w akcie delegowanym. To wyjaśniono bardziej szczegółowo na stronie czy karta produktu obowiązuje również małe przedsiębiorstwa.

Gdzie w praktyce się nie udaje

Kilka schematów pojawia się nieustannie u przedsiębiorstw, które po raz pierwszy zajmują się tym zagadnieniem.

Założenie, że "aluminium" to jedna kategoria. Producent profili i producent folii opakowaniowej patrzą na tę samą surowiec, ale mogą podlegać różnym aktom delegowanym z innymi harmonogramami. Kto opiera się na wiadomościach o "aluminium i karcie produktu" bez uwzględnienia własnej grupy produktów, wyciąga zbyt pochopny wniosek.

Mylenie rozporządzenia ramowego z zasadami wykonawczymi. Artykuł 1 i artykuł 9 rozporządzenia ESPR mówią, co może kiedyś obowiązywać, a nie co już teraz obowiązuje. Przedsiębiorstwa, które czytają rozporządzenie jako bezpośredni obowiązek, wyprzedzają harmonogram lub ponoszą niepotrzebne koszty systemu, który musi jeszcze być dostosowany do ostatecznych wymagań.

Brak rozróżnienia między aluminium pierwotnym a wtórnym. Pochodzenie materiału może mieć wpływ na to, które dane są istotne w paszporcie i ewentualnie na sposób oceny produktu. Odgrywa to rolę w pytaniu, czy różnica między aluminium pierwotnym i wtórnym jest istotna dla własnej linii produkcyjnej.

Niepewność dotycząca części zamiennych i części naprawczych. Przedsiębiorstwo dostarczające luźne części do naprawy lub konserwacji czasami zakłada, że jest to poza zakresem każdego przepisu, ponieważ nie jest to nowy produkt końcowy. Czy jest to prawidłowe, zależy od tego, jak akt delegowany dla danej grupy produktów to określa; zob. wyjaśnienia dotyczące luźnych aluminiowych części zamiennych.

Zbyt długie czekanie na wewnętrzny przegląd. Niektóre przedsiębiorstwa odkładają wszelkie przygotowania do daty ustalenia, a następnie odkrywają, że ich własne dane dotyczące składu, pochodzenia i obróbki nie są zarejestrowane centralnie. Posiadanie takiego przeglądu jest użyteczne niezależnie od dokładnej daty obowiązku.

Co można dokumentować

Nawet bez aktu delegowanego, istnieje wiele kwestii, które przedsiębiorstwo może teraz uporządkować i które prawie na pewno okażą się istotne później:

Przegląd własnych grup produktów powiązanych z opisami z artykułu 1 ESPR, aby było jasne, która część asortymentu może podlegać przyszłym przepisom.
Dokumentacja pochodzenia materiału — pierwotny, wtórny lub mieszany — na linię produkcyjną.
Lista danych, które są już dostępne na temat składu, obróbki i pochodzenia, jako podstawa dla tego, co będzie musiało znaleźć się w paszporcie. Propozycja na ten temat znajduje się na stronie o które dane znajdują się w paszporcie produktu aluminium.
Wewnętrzna notatka dotycząca pozycji własnego przedsiębiorstwa w łańcuchu: dostarcza ono półprodukt, część czy produkt końcowy, i kto z tego powodu będzie prawdopodobnie odpowiedzialny za paszport.
Umowy z dostawcami dotyczące udostępniania danych materiałowych, aby nie musiały być wymagane w ostatniej chwili, gdy obowiązek stanie się konkretny.

To nie jest porada prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje o przepisach, których dotyczy ta platforma. Nie znamy twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane za pomocą AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka 2026-08-22. Coś nie gra? Powiadom nas — korekty mają pierwszeństwo.