wat gebeurt er als de qr-code op mijn aluminium onleesbaar wordt

Een beschadigde QR-code betekent niet dat het paspoort weg is

De QR-code op een aluminium halffabricaat is een verwijzing naar het productpaspoort, niet het paspoort zelf. Het paspoort staat op een server, gekoppeld aan een unieke identificatiecode van het product, en blijft daar bestaan ook als de drager op het product krast, slijt of onleesbaar wordt door bewerking. Het probleem bij een beschadigde code is dus niet dat de data verdwenen is, maar dat iemand er op dat moment niet meer bij kan met een simpele scan. Dat is vooral vervelend voor wie verderop in de keten — een verwerker, een recycler, een controleur — juist op dat moment behoefte heeft aan de gegevens.

Dit gaat over de drager, niet over de data

Het onderscheid dat hier telt: de drager (de QR-code, gegraveerd, geëtst of als label aangebracht) is iets anders dan het digitale productpaspoort dat erachter hangt. Artikel 11 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) stelt eisen aan de technische werking van het paspoort en de datadrager, en gaat uit van een drager die bestand is tegen wat het product in de praktijk normaal ondergaat. Dat betekent dat het uitgangspunt een QR-code is die gemaakt en aangebracht is met het oog op duurzaamheid van de drager zelf. Wat dit artikel niet regelt, is een garantie dat een code nooit onleesbaar kan worden — extreme bewerking, corrosie, coating of mechanische schade kunnen een code alsnog onbruikbaar maken. Voor die situatie is er geen aparte "noodprocedure" in de tekst; wel blijft de onderliggende link tussen product en paspoort overeind via het identificatienummer, zoals dat ook aan de orde komt bij hoe je elk product een unieke identificatiecode geeft. Dat nummer, en niet de QR-afbeelding, is het eigenlijke ankerpunt.

Nog geen vaste datum, wel een vaste richting

Wanneer deze verplichtingen voor aluminium producten precies ingaan, staat nog niet vast. De gedelegeerde handeling die dit voor aluminium halffabricaten concreet moet maken, wordt volgens het ESPR-werkplan 2025-2030 rond 2027 verwacht; zodra die gepubliceerd is, komt de datum hier. Tot die tijd verandert er aan de praktijk niets: er is nu geen wettelijke plicht om een QR-code op aluminium producten te voeren. Wat al wel vaststaat, is het kader waarbinnen dat straks moet gebeuren — artikel 10 en artikel 11 van de ESPR beschrijven waaraan het paspoort en de drager moeten voldoen zodra de verplichting voor een productgroep ingaat.

Wat te doen als een code straks onleesbaar blijkt

Voor wie nu al nadenkt over de inrichting van dit proces, is de volgorde ongeveer als volgt. Eerst: zorg dat het paspoort niet uitsluitend vindbaar is via de QR-afbeelding, maar via een identificatiecode die ook los van de code te achterhalen is — op de begeleidende papieren, in een pakbon, of in het register van digitale productpaspoorten waarin het paspoort volgens artikel 13 van de ESPR wordt opgenomen. Dat register fungeert als vindplaats die niet afhankelijk is van de fysieke staat van het product. Vervolgens: bedenk waar in het proces de code het meeste risico loopt om te beschadigen (transport, coating, warmtebehandeling) en kies de manier van aanbrengen — gegraveerd, geëtst, als duurzaam label — die daar het beste tegen bestand is; dat is een vraag die uitgebreider aan de orde komt bij hoe de QR-code op het product terechtkomt. Daarna: als een code toch beschadigd raakt bij een klant of verwerker, is de praktische route om de identificatiecode van het product op te zoeken (via begeleidende documenten of het register) en daarmee het paspoort alsnog te raadplegen, zonder de code zelf te moeten scannen. Ten slotte is het verstandig om dit proces niet los te laten staan van de eigen administratie: een koppeling met het bedrijfssysteem, zoals beschreven bij het koppelen van het paspoort aan een ERP- of voorraadsysteem, maakt het makkelijker om een productpaspoort terug te vinden zonder dat de fysieke code nog leesbaar moet zijn.

Terug te voeren op de artikelen over drager, paspoort en register

De basis voor dit antwoord ligt in drie artikelen van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781). Artikel 10 beschrijft de vereisten waaraan een digitaal productpaspoort moet voldoen, waaronder de koppeling aan een unieke identificatiecode — onafhankelijk van de fysieke drager. Artikel 11 gaat specifiek over het technisch ontwerp en de werking van het paspoort en de datadrager, en is de plek waar eisen aan de duurzaamheid en leesbaarheid van de QR-code zelf worden ingevuld zodra een gedelegearde handeling voor aluminium is vastgesteld. Artikel 13 regelt het register van digitale productpaspoorten, dat als centrale vindplaats fungeert los van wat er met het fysieke exemplaar van het product gebeurt. Artikel 16 en artikel 17, over etiketten en nagebootste etiketten, zijn relevant voor de vraag hoe een code visueel herkenbaar en niet-vervalsbaar moet zijn, maar zeggen niets over wat er gebeurt als een authentieke code kapot is — dat blijft binnen het bereik van artikel 10 en 11.

Wie nu al een aluminium product met QR-code voorbereidt, doet er goed aan de identificatiecode en de opslag daarvan (register, ERP, begeleidende documenten) los te ontwerpen van de fysieke drager op het product zelf — zodra de datum en de gedelegeerde handeling er zijn, is dat de basis die al staat.